زندگانی و اشعار مهستی گنجوی
درباره سایت
آخرین مطالب
امکانات وب
چهارمین منبع اشعار مهستی یکی از مجموعه های قدیمی خطی که به دلیل احتوای یک رباعی از خیام مورد توجه قرار گرفته و نخستین بار توسط آقای میر افضلی معرفی شده ، یک رباعی نیز به نام مهستی دارد. محققین و گردآورندگان آثار مهستی اطلاعی از این مجموعه نداشته اند و رباعی مندرج در آن در هیچیک از آثار منتشره به نام مهستی نیامده است. این مجموعه اشعار متعلق به کتابخانه اسماعیل صائب در ترکیه و تاریخ تالیف آن سال 681 هجری قمری است.
برچسب:
نویسنده: غزل کریمیان
پیرامون نـام و تخلص مهستی چنانکه گفته شد تا پایان سده ی هفت هجری 5 منبع کهن در مورد مهستی موجود می باشد. در 3 مورد از این منابع یعنی مجمع الرباعیات ، الهی نامه و المعجم نام وی مهستی دبیر و در دو منبع دیگر نزهة المجالس و مجموعه اشعار خطی 681 هجری قمری مهستی ذکر شده است. غیر از این در مورد نام ، تخلص شعری و دیگر خصوصیات شخصی و خانوادگی شاعر چیزی در دست نیست. چنانکه در ادامه و در پی معرفی منابع دیگر خواهیم دید تا دو سه سده ی دیگر نیز وضعیت به همین ترتیب بوده
برچسب:
نویسنده: غزل کریمیان
صحاح الفرس و سه رباعی از مهستی صحاح الفرس تالیف شمس الدین محمد بن فخرالدین هندوشاه نخجوانی کهنترین لغتنامه ی موجود فارسی پس از لغت فرس اسدی است. وی این کتاب را در سال ۷۲۸ هجری قمری در شهر تبریز تصنیف کردهاست . در میان منابع سده 8 هجری صحاح الفرس پس از خلاصة الاشعار دومین اثری است که رباعیات مهستی در آن ذکر شده است. مؤلف در سه جا و در توضیح سه لغت سه رباعی از مهستی را بعنوان شاهد آورده که چنین است: « چرخ : نام شهری است در خراسان.
برچسب:
نویسنده: غزل کریمیان
خلاصة الاشعار فی الرباعیات خلاصة الاشعار فی الرباعیات تدوین ابوالمجد محمد بن مسعود تبریزی در سال 721 هجری قمری بخشی از یک مجموعه ی نفیس خطی به نام سفینه تبریز است که 21 رباعی به نام مهستی دارد. از بین این رباعیات 5 رباعی در نزهة المجالس نیز به نام مهستی آمده و چون در بخش مربوط به رباعیات نزهة المجالس نقل شده در اینجا فقط مصرع اول این 5 رباعی ذکر می شود: « دستم دوشم بگرفت آن نگار سرمست . . . » « با تب گفتم رنجه مکن بسیارش .
برچسب:
نویسنده: غزل کریمیان
تاریخ گزیده حمداله مستوفی در تاریخ گزیده تالیف سال 730 هجری قمری در معرفی ابن خطیب گنجه چنین می نویسد: « ابن خطیب گنجه: و هو تاج الدین احمد، معاصر سلطان محمود غزنوی بود. اشعار خوب دارد، به ویژه مناظرات او با منکوحه اش مهستی شیرین باشد. » 3 رباعی از مهستی در این کتاب ذکر شده است که عبارتند از: قصاب چنانکه عادت اوست، مرا / بفکند و بکشت کاین چنین خوست مرا پس لابه کنان نهــاد سر بر پـایم / دم می دهـدم تـــا بکـَنـد پــوست مرا ! این رباعی در نزهة المجالس بدون
برچسب:
نویسنده: غزل کریمیان
مونس الاحرار از مهمترین منابع رباعیات مهستی پس از نزهة المجالس مهم ترین و ارزشمندترین منبع اشعار مهستی کتاب مونس الاحرار فی دقایق الاشعار تدوین محمد بن بدر جاجرمی به سال 741 هجری قمری است. این مجموعه ارزشمند اشعار مختلفی از 200 شاعر را ارائه داده و باب بیست و هشتم آن مختص رباعی است. فصل هشتم از این باب مخصوص رباعیات مهستی است، علاوه بر آن در بخشی که مخصوص رباعیات دارای صنایع ادبی و تجنیس است رباعیاتی از مهستی نقل شده است.
برچسب:
نویسنده: غزل کریمیان
رباعیات مهستی مندرج در مونس الاحرار دی گفتمش آن خوش پسر درزی را / کـز بهـر خـدا خـوش بسرا در زیـــر آ گفتا که قبــای وصل مــا می نخری / گفتم که به جان همی خرم درزی را * * * آتش بوزید و جامه ی شوم بسوخت / وز شومی شوم نیمه ی روم بسوخت بر پای بُدم که شمع را بنشانم / آتش ز سر شمع همه موم بسوخت * * * آن دلـبـــر قصــــــــــــاب دکـان مـــی آراسـت / اِستــاده بُـدند مردمــان از چپ و راست دستی به کفل برزد و خوش خوش می گفت / احسنت زهی دنبه ی فربه که مراست! * * *
برچسب:
نویسنده: غزل کریمیان
تاریخ وصاف تجزیة الامصار و تزجیة الاعصار معروف به تاریخ وصاف تالیف خواجه شرف الدین عبدا... بن فضل ا... شیرازی ملقب به وصاف الحضره و متخلص به شرف که پایان تالیف آن سال 711 هجری قمری است یک رباعی به نام مهستی دارد. وصاف الحضره از مهستی با عنوان مهستی کاتبه یاد کرده و در واقع دبیر بودن وی را تایید میکند. همچنین وصاف مهستی را خنسای عجم نامیده ( خنسا از بزرگترین زنان شاعر عرب ) و این خود دلیلی است بر معروفیت و مقبولیت شعر مهستی در اعصار گذشته.
برچسب:
نویسنده: غزل کریمیان
سبک سخن مهستی نظر به اینکه مجموعه معتبری از اشعار مهستی در دست نبوده و مجموعه های منتشر شده نیز تفاوتها و اختلافات فاحشی با هم دارند. اختلافات و تضادهای موجود در بین منابع به گونه ای است که محقق را در بررسی شیوه بیان و نوع زبان وی دچار سردرگمی می نماید! بنابر این سخن گفتن از سبک سخن مهستی و سنجش و بررسی رباعیات او از نقطه نظر ادبی و نیز تببین عقاید و اعتقادات او دشوار می نماید. چنانکه برخی در باب عقاید و اشعار او داد سخن داده اند غافل از اینکه ابیات مورد
برچسب:
نویسنده: غزل کریمیان
رباعیات مهستی دبیر گنجوی منتشر شد. نشر اختر - تبریز 35555393 _ 041
برچسب:
نویسنده: غزل کریمیان